Veelgestelde vragen (F.A.Q.)

De afzonderlijke technieken zoals druppelirrigatie, biologische middelen en sensormonitoring worden wereldwijd al gebruikt, maar de combinatie van al deze elementen in één geïntegreerd en AI-gestuurd systeem voor de lelieteelt is nieuw. Dat is precies waarom dit een pilotproject is: we bouwen de kennis op, meten alles nauwkeurig en delen de resultaten openlijk met de sector.

Het doel is een teelt zonder chemische bestrijdingsmiddelen. Alle behandelingen verlopen via de dripslangen met biologische middelen. Mocht een plaag of ziekte ondanks alles de kop opsteken, dan kan in het uiterste geval worden teruggevallen op een biologisch toegelaten middel (pyrethrine of Kumar) via de veldspuit. Dat is een noodscenario, geen standaard werkwijze.

Dat is precies wat dit pilotproject onderzoekt. Het systeem stuurt continu bij op basis van sensordata. Bij tegenvallende resultaten worden aanpassingen gedaan in dosering, timing of middelenkeuze. Eventuele knelpunten worden transparant gecommuniceerd.

Het systeem leest continu sensordata van klimaat, bodem, water en camera en berekent risicodrukscores voor Botrytis, luizen, aaltjes en onkruid. Bij een score boven de 60% wordt automatisch een advies gegenereerd, zoals irrigatie verlagen, een biologisch middel toedienen of de monitoring verhogen. De teler ziet dit in een helder dashboard en kan het advies bevestigen of aanpassen.

De sensordata wordt gebruikt om het systeem aan te sturen en om de teelt te verbeteren. De resultaten worden gedeeld met kennisinstellingen, de provincie en de sector, maar persoonsgegevens of bedrijfsgevoelige informatie worden niet gedeeld zonder toestemming.

Aeres en AOC Terra zijn betrokken bij de wetenschappelijke monitoring. Tussenresultaten worden gedeeld met alle betrokken partijen, inclusief de provincie Drenthe en LTO. Er wordt gebruik gemaakt van sensordata en onafhankelijke laboratoriumanalyses.

Omdat alle middelen via de dripslangen direct bij de plant worden toegediend, is er geen verwaaiing naar de omgeving. Er worden geen chemische middelen gespoten en er rijden aanzienlijk minder landbouwvoertuigen over het land. Geuroverlast wordt op deze manier zoveel mogelijk beperkt.

Via deze website, LinkedIn, de regelmatige nieuwsbrief en openbare bijeenkomsten worden omwonenden en geïnteresseerden regelmatig bijgepraat.

Het pilotproject vindt plaats op één locatie, maar collega-telers zijn van harte welkom om mee te kijken. Via de nieuwsbrief en informatiesessies houden we belangstellenden actief op de hoogte van de voortgang en de resultaten.

Dat hangt af van de schaal en de gekozen aanpak. Het systeem is beschikbaar als complete installatie inclusief begeleiding, maar ook als losse modules voor telers die stap voor stap willen overstappen. Na afronding van het pilotproject zijn de kosten en opbrengsten beter in te schatten op basis van de praktijkresultaten.

De lelieteelt staat al jaren onder druk. Nergens in de akkerbouw worden zoveel bestrijdingsmiddelen gebruikt als hier: gemiddeld 114 kg werkzame stof per hectare per seizoen, en minimaal 42 spuitmomenten per teeltseizoen. Dat trekt een wissel op de omgeving, het grondwater en de verhouding met omwonenden. Tegelijk is de lelieteelt economisch belangrijk, zeker in Drenthe waar het gewas goed past bij de zandgrond en de sector al decennialang verankerd is in de regio. Juist die combinatie, groot problemen grote economische relevantie, maakt de lelieteelt het meest urgente startpunt voor deze aanpak.

De lelieteelt in Drenthe is het startpunt, maar niet het eindpunt. Het systeem dat in dit project wordt ontwikkeld is van meet af aan opgezet om breder inzetbaar te zijn. Druppelirrigatie, circulaire drainage en AI-gestuurde monitoring zijn technieken die niet gebonden zijn aan één gewas of één sector.

Ja, dat kan. We organiseren gedurende het project regelmatig open dagen en rondleidingen op de proeflocatie in Drenthe. Zo kunt u met eigen ogen zien hoe het systeem werkt en vragen stellen aan de mensen die er dagelijks mee werken. Meldt u zich aan via de nieuwsbrief en u hoort als eerste wanneer er een bezoekmoment is.